Doktrinat e Biblës - Ekleziologjia

Fjala “kishë” nuk ka kuptimin e ndërtesës ku takohet grupi i njerëzve. Kisha nuk është as sistemi i Papatit, siç thonë katolikët. Të tjerë mendojnë që është një shoqëri, një klub ose thjesht një organizatë. Kisha nuk është një organizatë, por një organizëm.

Megjithëse mund të duket e çuditshme për shumë studiues të Fjalës, megjithatë është e vërtetë që fjala “kishë” nuk mund të gjendet në Dhiatën e Re. Kjo fjalë është një përshtatje dhe jo një përkthim, më saktë, është një përshtatje e fjalës greke “eklezia”, që do të thotë një shoqëri e thirrur ose asamble. Në qoftë se do t’i quanim gjërat biblike sipas emrave biblikë, saktësisht do ta quanim Bashkësia (asambleja) e Perëndisë në Krishtin dhe jo Kisha e Perëndisë në Krishtin.

Fjala “eklezia” ka gjithmonë kuptimin “një shoqëri e thirrur” ose “asamble”. U drejtohet të gjithë njerëzve dhe jo vetëm besimtarëve në Krishtin. Kemi tri burime në Bibël që u drejtohen tre llojeve të ndryshme njerëzish. Asnjë nga ata nuk janë të lidhur, por janë shoqëri të thirrura, ose “asamble”.

A. Një turmë.

“Dhe Pali donte t’i dilte popullit, por dishepujt nuk e lejonin. Edhe disa Aziarkë, që ishin miq të tij, i çuan për ta lutur të mos dilte në teatër. Ndërkaq disa bërtisnin një gjë, të tjerë një tjetër, saqë mbledhja [asambleja ose eklezia, jo një turmë besimtarësh] ishte trazuar dhe më të shumtët nuk dinin përse ishin mbledhur … Kancelari i qytetit, mbasi e qetësoi turmën, tha … : ‘Sepse i prutë këta njerëz që nuk janë as sacrilegji, as blasfemues të perëndeshës suaj … nëse keni ndonjë kërkesë tjetër për të bërë, të zgjidhet në kuvendin [kjo është e njëjta fjalë eklezia por nuk ka kuptimin e besimtarëve] sipas ligjit ... Dhe, si i tha këto, e shpërndau mbledhjen [asamblenë ose përsëri eklezia]” (Veprat 19:30-41).

B. Bijtë e Izraelit.

Sigurisht, bijtë e Izraelit ishin një shoqëri e thirrur nga Egjipti, por e dimë që ata nuk ishin trupi i Krishtit. Krishti ende nuk ishte shfaqur në mish. “Ky është ai që në kuvend [eklezia], në shkretëtirë, ishte me engjëllin që i fliste mbi malin Sinai dhe me etërit tanë; dhe mori fjalët e jetës për të na e përçuar neve” (Veprat 7:38).

C. Trupi i Krishtit.

Me këtë togfjalësh kuptojmë trupin e besimtarëve në Jezus Krishtin. Dhiata e Re është e mbushur me referime ndaj fjalës “eklezia”, shoqëri ose asamble, e thirrur nga bota për Krishtin. Vargjet e mëposhtme janë disa prej tyre: Perëndia “vuri çdo gjë nën këmbët e tij, edhe ia dha për krye përmbi çdo gjë kishës, e cila është trupi i tij, plotësia i atij që mbush çdo gjë në të gjithë” (Efesianëve 1:22-23). “Ju, burra, t’i doni gratë tuaja, sikurse edhe Krishti ka dashur kishën dhe e ka dhënë veten e vet për të … Ky mister është i madh; tani unë e them në lidhjen me Krishtin dhe me kishën [eklezia, që do të thotë një grup i thirrur ose asamble]” (Efesianëve 5:25, 32).

II. Përdorimi i Fjalës

Meqë fjala “kishë” është një përshtatje nga fjala greke “eklezia”, me kuptimin shoqëri e thirrur ose “asamble”, do ta drejtojmë vëmendjen tonë tek ato pjesë të Shkrimit, që merren me trupin e besimtarëve. Fjala “eklezia” është e përdorur me këto kuptime:

A. Një bashkësi vendore (kishë).

“Pali, Silvani dhe Timoteu, kishës së Thesalonikasve në Perëndinë Atë dhe në Zotin Jezus Krisht: paçi hir dhe paqe prej Perëndisë, Atit tonë, dhe prej Zotit Jezus Krisht” (1 Thesalonikasve 1:1). “Kishës së Perëndisë që është në Korint, të shenjtëruarve në Krishtin Jezus, të thirrur shenjtorë, bashkë me të gjithë ata që në çdo vend e thërrasin emrin e Jezus Krishtit, Zotit të tyre dhe tonit” (1 Korintasve 1:2).

B. Bashkësitë vendore (kishat). Në këtë rast, fjala shënon shumë bashkësi vendore. “Pali … dhe gjithë vëllezërit që janë me mua, kishave të Galatisë: Paçi hir e paqe nga Perëndia Ati dhe nga Zoti ynë Jezus Krishti” (Galatasve 1:1-3).

C. Trupi i besimtarëve të gjallë (i panumëruar).

Me këtë grup fjalësh kuptojmë një grup besimtarësh të pacaktuar në numër, që jetojnë në një grup të veçantë, dhe që nuk i përkasin ndonjë grupim vendore. Për shembull, kur një predikues flet për kishën në Tiranë, Shkodër, etj., e kuptojmë që ai po u drejtohet të gjithë besimtarëve të krishterë në këto qytete. Ilustrimi më i mirë në Bibël është: “Sepse ju keni dëgjuar për sjelljen time të atëhershme në judaizëm, si e përndiqja me egërsi të madhe kishën e Perëndisë dhe e shkatërroja” (Galatasve 1:13). Sauli (Pali) nuk e përkufizoi përndjekjen e tij tek një bashkësi e veçantë, as tek disa “asamble” vendore. Ai shkoi gjithkund, duke futur në burg dhe duke miratuar ndëshkimin me vdekje për të krishterët e hershëm. Ai i trajtonte të gjithë të krishterët si Kisha.

D. Trupi i plotë i Krishtit.

Trupi i plotë i Krishtit është quajtur Kisha dhe përbëhet nga të gjithë besimtarët qysh prej Rrëshajve deri në Rrëmbim. “Ju, burra, t’i doni gratë tuaja, sikurse edhe Krishti ka dashur kishën dhe e ka dhënë veten e vet për të” (Efesianëve 5:25).

III. Çfarë Nuk Është Kisha

A. Kisha nuk është Izraeli.

“Mos u bëni shkak skandali as për judenj, as për grekë, as për kishën e Perëndisë” (1 Korintasve 10:32). Nga ky varg del që sot ka tri kategori njerëzish: hebrenj, johebrenj dhe Kisha. Kur një hebre shpëtohet, nuk është më hebre, por bëhet i krishterë. “Sepse të gjithë ju që jeni pagëzuar në Krishtin, Krishtin keni veshur. Nuk ka as jude, as grek, nuk ka as skllav as të lirë, nuk ka as mashkull as femër, sepse të gjithë jeni një në Jezus Krishtin” (Galatasve 3:27-29). Kisha (Trupi i Krishtit) nuk është Izraeli frymëror: “Ai në fakt, është paqja jonë, ai që ka bërë nga të dy popujt një dhe ka shembur murin e ndarjes, duke e prishur armiqësinë në mishin e tij, ligjin e urdhërimeve të përftuar nga porosi, për të krijuar në vetvete nga dy një njeri të ri, duke bërë paqen” (Efesianëve 2:14-15). Trupi i Krishtit (Kisha) është një njeri i ri dhe jo Izraeli, qoftë Izraeli frymëror ose Izraeli i ringjallur.

B. Kisha nuk është Mbretëria.

KISHA	MBRETËRIA
1. S’ka trashëgimtarë të Kishës.	1. Kisha është trashëgimtare e mbretërisë.
2. S’ka marrës të Kishës.	2. Kisha është marrësi i mbretërisë.
3. Ka pleq të Kishës.	3. S’ka pleq të mbretërisë.
4. S’ka bij të Kishës.	4. Bijtë e mbretërisë.
5. Kisha e quajtur tempull (Efesianëve 2:21).	5. Mbretëria nuk është quajtur kurrë një tempull.
6. Kisha është këtu.	6. Mbretëria nuk është këtu sepse Mbreti nuk është i pranishëm (Mateu 6:10).
7. Kisha nuk ishte kurrë një subjekt profecie (Efesianëve 3:5, 9).	7. Mbretëria është subjekti kryesor i profecisë.
8. Kisha duhet të ndërtohet (Efesianëve 4:12).	8. Mbretëria duhet vënë (Veprat 15:16).

IV. Ç’ është Kisha?

A. Kisha është një mister.

“Me zbulesë, ai ma bëri të njohur misterin, sikurse ju shkrova më përpara me pak fjalë. Duke i lexuar këto, ju mund të kuptoni cila është inteligjenca ime në misterin e Krishtit, që nuk iu bë i njohur në epokat e tjera bijve të njerëzve, ashtu si iu zbulua tani apostujve të shenjtë dhe profetëve të tij me anë të Frymës, që johebrenjtë të jenë bashkëtrashëgimtarë të të njëjtit trup dhe bashkëpjesëtarë të premtimit të tij në Krishtin nëpërmjet ungjillit … për t’u manifestuar të gjithëve pjesëmarrjen e misterit, i cili nga epokat më të lashta qe fshehur në Perëndinë, i cili krijoi të gjitha gjërat nëpërmjet Jezus Krishtit” (Efesianëve 3:3-6, 9). Një “mister” në Shkrime do të thotë një “e vërtetë e shfaqur për herë të parë”. Në vargjet e mësipërme, Fryma e Shenjtë na tregon që Kisha (Trupi i Krishtit) iu shfaq së pari Apostullit Pal dhe nuk ishte e njohur nga profetët e Dhiatës së Vjetër. E vërteta e Kishës nuk ishte e fshehur në shkrimet e Dhiatës së Vjetër, por ishte e fshehur në Perëndinë.

B. Kisha është një trup, Kreu i të cilit është Krishti.

“Sepse ashtu si trupi është një, por ka shumë gjymtyrë, dhe të gjitha gjymtyrët e të njëtit trup, megjithse janë shumë, formojnë një trup të vetëm, kështu është edhe Krishti. Sepse të gjithë ne jemi pagëzuar në një Frymë të vetëm në të njëjtin trup, qofshin hebrenjtë apo grekët, qofshin skllevërit a të liruarit, dhe të gjithë jemi ujitur në të njëjtin Frymë. Sepse edhe trupi nuk është një gjymtyrë e vetme, por shumë … që të mos kishte përçarje në trup, por të gjitha gjymtyrët të kenë të njëjtin kujdes për njera-tjetrën. Dhe nëse vuan një gjymtyrë, të gjitha gjymtyrët vuajnë; kurse po të nderohet një gjymtyrë, të gjitha gjymtyrët gëzohen bashkë me të. Dhe ju jeni trupi i Krishti dhe gjymtyrët e tij, veç e veç” (1 Korintasve 12:12-14, 25-27).

Trupi është një organizëm i përbërë nga shumë gjymtyrë. Të gjitha gjymtyrët nuk kanë të njëjtin funksion. Kisha nuk është një trup fizik, por një trup frymëror. Besimtarët në Krishtin bëhen gjymtyrë të këtij trupi frymëror me anë të pagëzimit të Frymës. Ka nga ata që thonë që 1 Korintasve 12:13 flet për pagëzimin e ujit, por ky argument mund të kundërshtohet lehtë nga një Shkrim tjetër. 1 Korintasve 12:13 thotë që ne bëhemi gjymtyrë të Trupit me anë të pagëzimit (të Frymës), ndërsa Efesianëve 3:6 deklaron që ne bëhemi gjymtyrë të Trupit me anë të Ungjillit. Në qoftë se 1 Korintasve 12:13 flet për pagëzimin e ujit, atëherë pagëzimi i ujit është një pjesë thelbësore e Ungjillit të Efesianëve 3:6. Megjithatë e dimë se pagëzimi i ujit nuk bën pjesë në Ungjill. Ungjilli është vdekja, varrimi dhe ringjallja e Jezus Krishtit (1 Korintasve 15:1-4).

Ashtu siç është e vërtetë për trupin fizik, është e vërtetë edhe për Trupin frymëror. Kur një gjymtyrë e Trupit vuan, të gjitha gjymtyrët vuajnë bashkë me të. Asnjë i krishterë nuk mund të vuajë përndjekje, pa u lënduar edhe i gjithë Trupi. Një gjymtyrë nuk mund të trishtohet vetëm, por i gjithë Trupi trishtohet bashkë me të. Kur Trupi vuan, vuan edhe Kreu. Kur ne përndiqemi, edhe Krishti përndiqet: “Saul, Saul, përse më përndjek?” (Veprat 9:4).

Mbani mend që Trupi është një organizëm dhe duhet të trajtohet si i tillë. Një ndërtesë, për shembull, mund të riparohet duke i zëvendësuar pjesët e vjetëruara me të reja, por, kur një gjymtyrë e trupit hiqet, siç mund të jetë një dorë, një këmbë, një sy ose diçka tjetër, gjymtyra nuk mund të zëvendësohet kurrë. Në qoftë se do të ishte e mundur që një gjymtyrë e Trupit të Krishtit të humbiste shpëtimin e tij, atëherë Trupi i Krishtit do të gjymtohej, por kjo nuk mund të ndodhë kurrë. Këtu kemi katër nga karakteristikat e Trupit të Krishtit:

1. Njëjtësia. Një trup është një, një tërësi e plotë, një njësi organike. I tillë është Trupi i Krishtit.

2. Pavdekshmëria. Trupi i Krishtit nuk do të vdesë kurrë, sepse është i lidhur me Kreun e gjallë.

3. Shfaqja. Qëllimi i vetëm i Trupit të Krishtit është të shfaqë ose të shpalosë Krishtin. “Sepse për mua të jetuarit është Krishti dhe të vdekurit fitim” (Filipianëve 1:21). “Unë u kryqëzova bashkë me Krishtin dhe nuk rroj më unë, po Krishti rron në mua; dhe ajo jetë që tani jetoj në mish, e jetoj në besimin e Birit të Perëndisë, që më deshi dhe dha veten për mua” (Galatasve 2:20).

4. Shërbesa. Mendimet dhe planet e kreut duhet te kryhen nga trupi. Po kështu edhe Trupi i Krishtit duhet të kryejë vullnetin e Kreut të tij, Zotit Jezus Krisht. Atë që urdhëron Ai, ne duhet ta bëjmë. Vullneti i Tij do të drejtojë lëvizjet tona.

C. Kisha është një ndërtesë.

“Ju, pra, nuk jeni më të huaj, as bujtës, por bashkëqytetarë të shenjtorëve dhe pjestarë të familjes së Perëndisë, të ndërtuar mbi themelin e apostujve dhe të profetëve, duke qenë Jezus Krishti vetë guri i qoshes, mbi të cilin gjithë ndërtesa, e lidhur mirë, rritet për të qenë një tempull i shenjtë në Zotin, në të cilin edhe ju jeni bashkëndërtuar për të qenë një banesë e Perëndisë në Frymë” (Efesianëve 2:19-22). Apostujt dhe profetët e Dhiatës së Re janë themeli i Ndërtesës (Kishës). Ata ishin të parët që besuan në Zotin Jezus dhe ishin të parët që shpallën Jezus Krishtin.

“Edhe ju, si gurë të gjallë, ndërtoheni për të qenë një shtëpi frymërore, një priftëri e shenjtë, për të ofruar flijime frymërore, që i pëlqejnë Perëndisë me anë të Jezus Krishtit” (1 Pjetri 2:5). Ne besimtarët jemi gurë të gjallë të kësaj ndërtese të re të Perëndisë. Kur përbërësit e tempullit të vjetër u ngritën, nuk pati krismë çekiçi, dalte apo sharre. Të gjitha lëndët ishin bërë që më përpara. Kështu jemi edhe ne, sepse u zgjodhëm përpara hedhjes së themelit të botës. Gurët e brendshëm të tempullit nuk mund të shiheshin, sepse ishin të mbuluar me dru kedri dhe me ar. Vetëm ari mund të shihej. Ne, gurët e gjallë të Ndërtesës së Perëndisë, nuk duhet të shihemi. Vetëm Krishti duhet të shihet.

Ashtu si ndërtesa u ndërtua me gurë të ngjyrave të ndryshme, kështu edhe Ndërtesa e Perëndisë është e përbërë nga raca e zezë, e kuqe, e verdhë dhe e bardhë. Perëndia banoi në tempull dhe Ai tashmë banon brenda nesh.

D. Kisha është një nuse.

Disa kanë thënë që Nusja e Krishtit është e njëjtë si Gruaja e Jehovait, që është Izraeli. Megjithatë, ka një Shkrim që e hedh poshtë këtë teori, dhe kjo është Zbulesa 22:17: “Dhe Fryma dhe nusja thonë: ‘Eja!’. Dhe ai që dëgjon le të thotë: ‘Eja!’. Dhe ai që ka etje, le të vijë; dhe ai që do, le të marrë si dhuratë ujin e jetës”. Vargjet e mësipërme shpallin që Fryma dhe Nusja e bëjnë ftesën për mëkatarët që këta të besojnë në Zotin Jezus Krisht. Nëse Nusja është Izraeli, atëherë është Fryma dhe Izraeli që e bëjnë ftesën. Por kjo nuk është e vërtetë, sepse pjesa më e madhe e Izraelit sot është në mosbesim. Kush i fton apo kush i nxit njerëzit për të pranuar Krishtin? Është Kisha dhe jo Izraeli. Prandaj Nusja është Kisha, Trupi i besimtarëve.

Efesianëve 5:25-32 thekson qartë faktin që burri dhe gruaja kanë të njëjtën marrëdhënie si ajo e Krishtit me Nusen e Tij, Kishën. Këtë e shohim veçanërisht në vargjet 28-30: “Kështu burrat duhet t’i duan gratë e veta porsi trupat e tyre; kush do gruan e vet do vetveten. Sepse askush nuk urreu mishin e vet, por e ushqen dhe kujdeset me butësi për të, sikurse edhe Zoti bën me kishën, sepse ne jemi gjymtyrë të trupit të tij, të mishit të tij dhe të kockave të tij”.

1. Nusja është blerë nga Krishti. “Ju, burra, t’i doni gratë tuaja, sikurse edhe Krishti ka dashur kishën dhe e ka dhënë veten e vet për të” (Efesianëve 5:25). Shihni gjithashtu 1 Korintasve 6:19-20. Në vendet e Lindjes burrat i blinin gratë e tyre. Këto para u përdorën për pajë. Krishti e bleu Kishën e Tij me gjakun e Tij të çmuar. Gjaku i Tij është paja e saj përgjithmonë!

2. Nusja është e fejuar me Krishtin. “Jam xheloz për ju me xhelozinë e Perëndisë, sepse ju fejova me një burrë, që t’ju nxjerr para Krishtit si virgjëreshë të dlirë” (2 Korintasve 11:2). Martesa orientale në vendet e Lindjes ndryshon shumë nga martesa që njohim ne. Zakonet lindore të martesës ndodhnin në një mënyrë të tillë: së pari, blihej nusja (ne jemi blerë nga Krishti); së dyti, kryhej ceremonia, duke përuruar periudhën e fejesës, që zgjaste për një vit. Gjatë kësaj kohe nusja trajtohej si gruaja e burrit të saj, por akoma nuk jetonin së bashku. Periudha e pritjes njëvjeçare ishte mbrojtje e familjes së ardhshme. Në qoftë se do të kishte të meta në karakterin dhe sjelljen e nuses, ato do të dilnin në dritë gjatë kësaj kohe. Nusja e Krishtit është tani në periudhën e fejesës. Gjatë kësaj periudhe, të metat e Nuses, nëse ka ndonjë, me siguri do të shfaqen. Historia ka vërtetuar që ka patur shumë që kishin dukjen e perëndishmërisë, por ishin mohues të fuqisë së saj. Këto të meta (këta njerëz) zhduken. Dhe, së fundi, vjen plotësimi i martesës.

3. Nusja është e martuar me Krishtin. “Le të gëzohemi dhe të ngazëllohemi dhe le t’i japim atij lavdi, sepse erdhi dasma e Qengjit dhe nusja e tij është përgatitur! Dhe i është dhënë të vishet me li të hollë, të pastër dhe të shkëlqyeshëm, sepse liri i hollë janë veprat e drejta të shenjtorëve” (Zbulesa 19:7-8). “Atëherë mbretëria e qiejve do t’u ngjajë dhjetë virgjëreshave, të cilat i morën llampat e tyre, dhe i dolën para dhëndrit” (Mateu 25:1). Ky është plotësimi i martesës së Krishtit me Kishën e Tij. Koha e fejesës ka mbaruar. Ajo është tashmë me burrin e saj dhe kështu do të jetë gjithmonë me Të (1 Thesalonikasve 4:17).

V. Dhuntitë e Trupit

“Po secilit nga ne iu dha hiri sipas masës së dhuntisë së Krishtit. Për ç’ka Shkrimi thotë: ‘Kur ai u ngjit lart, ai e burgosi burgosjen dhe u dha dhurata njerëzve’ … Dhe ai vetë i dha disa si apostuj, të tjerë si profetë, të tjerë si ungjilltarë dhe të tjerë si barinj e mësues” (Efesianëve 4:7-8, 11).

A. Apostujt.

Këta ishin dhuntia e parë që iu dhanë Kishës (Trupit). Mbi Apostujt u ndërtua Kisha e hershme. Fjala “apostull” në greqisht është e njëjtë me fjalën “misionar” në latinisht, që do të thotë i dërguari. Sigurisht, Kisha ka misionarë (njerëz të dërguar) edhe sot, por jo apostuj.

B. Profetët.

Këtyre njerëzve Perëndia u dha zbulesën e Tij. Në fillim, Kisha nuk e kishte Dhiatën e Re, por njerëzit ende kishin nevojë të dinin doktrinat e Perëndisë, prandaj Perëndia u dha atyre Fjalën e Tij të pashkruar dhe këta ua dhanë njerëzve. Kisha nuk ka profetë sot, sepse ne e kemi të vërtetën e Perëndisë të plotë dhe të shfaqur, Dhiatën e Re.

C. Ungjilltarët.

Një tjetër dhunti për Kishën ishin ungjilltarët. Këta njerëz shpallën plot zell Ungjillin. Ata ishin njerëz të përuljes, të ngarkuar me një barrë për të humburit. Pastorit i kërkohet të bëjë punën e një ungjilltari (2 Timoteu 4:5). Dita e ungjilltarit nuk ka kaluar dhe nuk do të kalojë derisa të vijë Krishti për të mbretëruar mbi tokë.

D. Pastorët (barinjtë) dhe mësuesit.

Fjala “pastor” do të thotë bari. Pastori duhet të jetë bariu i deleve të tij, që kujdeset për tufën e tij, që qan e ngazëllen me to. Sot kisha ka nevojë të madhe për pastorë. I bekuar është njeriu që ka zemrën e një pastori! Një pastor nuk është i thirrur për të predikuar tre mesazhe në javë; ai është thirrur për t’i ruajtur, për t’i mbajtur si bariu, për t’u kujdesur, për t’i vizituar, për t’i dashur, për t’i mbrojtur dhe për t’i mësuar delet. Çdo pastor, duke bërë punën e ungjilltarit, që është fitimi i shpirtrave, duhet të jetë një njeri që është i aftë t’ia mësojë Fjalën tufës së tij. Ku do ta marrin Fjalën anëtarët e kishës, nëse nuk e marrin nga pastorët? E vetmja e vërtetë që disa njerëz mund të marrin, do të dalë prej shërbesës së dielës. Disa bëjnë dallim midis pastorit dhe mësuesit, duke besuar që ka nga ata që janë të thirrur vetëm për të qenë mësues. Kjo mund të jetë e vërtetë, por ne e dimë që të gjithë pastorët duhet të jenë edhe mësues: të gjithë mësuesit mund të mos jenë pastorë, por të gjithë pastorët duhet të jenë mësues.

VI. Kisha Lokale

Ashtu siç besojmë që Trupi i Krishtit është i përbërë nga të gjithë besimtarët, nga dita e Rrëshajve dhe deri në Rrëmbim, ne theksojmë rëndësinë e kishës vendore, ose bashkësisë. Asambleja vendore është trupi fizik, me anë të cilit është shfaqur Trupi (Kisha). Perëndia thekson rëndësinë e kishës vendore, duke i dhënë asaj zyrtarë dhe urdhëresa. Ai që ka turp për bashkësinë vendore, është i turpëruar edhe për atë që u themelua në ditën e Rrëshajve. Kisha vendore, ashtu si dhe Trupi i Krishtit, u themelua në ditën e Rrëshajve.

A. Organizimi i saj.

Shkrimet tregojnë që kishte një organizim, por nuk ishte si sot. Ai nuk u kopjua nga sinagoga. Ai ishte krejtësisht ndryshe.

B. Zyrtarët e saj.

1. Dhjakët. 1 Timoteu 3:8-13 jep kriteret për dhjakët. Dhjakët nuk u zgjodhën për të drejtuar kishën, por për t’i shërbyer kishës.

2. Peshkopët dhe Pleqtë. Ka një ndryshim të madh mes Kishës së hershme dhe disa kishave të sotme në lidhje me peshkopët. Kisha e hershme kishte shumë peshkopë në një kishë vendore, kurse sot, në disa grupime kishash, ka një peshkop që ka pushtet mbi shumë kisha vendore. Pleqtë u quajtën me këtë emër sepse ishin më të vjetrit në familje. Nëse babai vdiste, djali i parë merrte vendin e tij. Një plak ishte një njeri i vjetër. Titi 1:5-7 thotë: “Për këtë arsye të lashë në Kretë, që ti të ndreqësh mirë çështjet që janë për t’u bërë dhe që, në çdo qytet, të caktosh pleq, ashtu siç të porosita; secili prej tyre të jetë i paqortueshëm, bashkëshort i një gruaje të vetme, të ketë fëmijë besimtarë, që të mos përfliten për jetë të shthurur dhe për pandëgjesë. Sepse peshkopi, si administrues i shtëpisë së Perëndisë duhet të jetë i paqortueshëm, jo arrogant, jo zemërak, jo i dhënë pas verës, jo i dhunshëm, jo njeri që lakmon fitim të turpshëm”. Sipas kësaj, plaku dhe peshkopi ishin të njëjtë. Fjala “plak” i drejtohet personit, ndërsa fjala “peshkop” ka lidhje me zyrën. Çdo peshkop ishte plak, por jo çdo njeri i vjetër ishte peshkop. Fjala “peshkop” do të thotë mbikqyrës. Mbikqyrësit e kishave vendore ishin zakonisht burra të vjetër. Ky grup i peshkopëve përbënte atë që është e quajtur “pleqësia” (në greqisht, presbuterion) (1 Timoteu 1:4).

C. Qëllimi i saj.

Qëllimi i kishës është që të përlëvdojë Perëndinë në ndërtimin e Trupit të Krishtit në besimin e shenjtë dhe të shpërndajë Ungjillin në çdo skaj të dheut, duke i fituar njerëzit, duke pagëzuar dhe duke mësuar.

VII. Disiplina Në Kishën Lokale

Megjithëse është e vërtetë që Kisha është nën hir dhe jo nën ligj, besimtari është akoma në mish dhe Zoti ka parashtruar rregulla disipline për kishën e Tij vendore. Ka tre hapa në disiplinën e Kishës, dhe ato janë:

A. Gjykimi nga vetja.

“Sepse, po të shqyrtonim veten tonë, nuk do të gjykoheshim” (1 Korintasve 11:31). Besimtari e di kur ka mëkatuar dhe duhet t’ia rrëfejë Perëndisë menjëherë (1 Gjoni 1:9). Në qoftë se e ka rrëfyer atë mëkat, ai e ka gjykuar vetveten. Mëkati i është falur dhe ai nuk do të gjykohet kurrë për të. Megjithatë le të theksojmë se fjala “rrëfej” nuk do të thotë vetëm të pranosh diçka si të vërtetë. Kuptimi i kësaj fjale shkon edhe më thellë: të rrëfesh do të thotë që edhe të mbash një qëndrim kundër mëkatit.

B. Gjykimi nga kisha.

Në qoftë se një vëlla që mëkaton, nuk do ta gjykojë vetveten, atëherë ai duhet të gjykohet nga kisha lokale. 1 Korintasve 5:11-12 thotë: “Por tani ju shkrova të mos përziheni me atë, të ashtuquajturin vëlla, që është kurvar, ose lakmues ose idhujtar, o shpifës, o pijanec ose cub; me një të tillë bile as të mos hani bashkë. Sepse a më takon mua të gjykoj edhe ata që janë jashtë? A nuk i gjykoni ju të brendshmit?”. Si gjykim, vëllezërve që janë në gabim duhet t’u hiqet përbashkësia (trajtimi si vëlla) në kishën vendore. Ky gjykim i skajshëm duhet të ushtrohet vetëm pas përpjekjes për ta ripërtërirë personin. “Vëllezër, në qoftë se dikush bie në ndonjë faj, ju që jeni frymëror, lartësojeni me frymë butësie. Por ki kujdes veten tënde, se mos tundohesh edhe ti” (Galatasve 6:1).

C. Gjykimi nga Perëndia.

Në qoftë se një vëlla që ka rënë në mëkat, nuk e gjykon veten, atëherë Perëndia do ta gjykojë me anë të qortimit (Hebrenjve 12:5-13).

VIII. Urdhëresat Në Kishën Lokale

Kisha ka dy urdhëresa: pagëzimi dhe darka e Zotit. Pagëzimi kremtohet në fillim të jetës së krishterë, kurse darka e Zotit kremtohet gjatë gjithë jetës së krishterë. Ne theksojmë faktin që këto janë urdhëresa të Kishës dhe jo sakramente.

A. Pagëzimi.

Fjala “pagëzim” vjen nga fjala greke “baptizo”, që do të thotë të zhytesh ose të futesh në diçka për t’u ngjyrosur. Kjo fjalë nuk ka kuptimin e spërkatjes ose të derdhjes.

1. Detyrim. (Mat. 28:18-20; Rom. 6:1-6; Kol. 2:12). Të gjithë besimtarët urdhërohen për t’u pagëzuar. Një njeri nuk duhet të lutet që të kërkojë vullnetin e Perëndisë për këtë çështje. Zoti e ka urdhëruar.

2. Shpjegimi. Pagëzimi është shpallje e hapur e besimit në Krishtin nga besimtari, përpara njerëzve. Pagëzimi është shfaqja e jashtme e një veprimi të brendshëm dhe është një shembëlltyrë e vdekjes, varrimit dhe ringjalljes së Zotit Jezus Krisht. Zhytja e plotë portretizon plotësisht vendin e vdekjes. Ka disa njerëz, edhe sot, që kanë takuar vdekje fizike aktuale pas daljes nga ujërat e pagëzimit. Ata që kanë dalë nga fe të tjera, e vlerësojnë urdhëresën e pagëzimit më shumë sesa ata që janë rritur në familje të krishtera. Pagëzimi nuk tregon vetëm vdekjen, varrimin dhe ringjalljen e Zotit Jezus Krisht, por tregon gjithashtu njëjtësimin ose identifikimin e besimtarit me Krishtin. Pagëzimi është shpallja e plotë e vdekjes së tij në Krishtin (2 Korintasve 5:14); i vdekur për mëkat, i vdekur ndaj vetvetes dhe i vdekur për jetën e vjetër. Ai është gjithashtu shpallja e ringjalljes së tij me Krishtin pas varrosjes së jetës së vjetër; për të ecur në risinë e jetës me Atë.

Pagëzimi i të gjithë besimtarëve, siç është dëshmuar në Shkrim, paraqet vdekjen, varrosjen dhe ringjalljen e Krishtit. Pagëzimi i Gjon Pagëzorit e priste me dëshirë vdekjen dhe ringjalljen e Krishtit dhe pagëzimi ynë sot shikon prapa tek vdekja dhe ringjallja e Zotit tonë.

Por pagëzimi nuk është një urdhëresë shëlbuese (që të shpëton). Njeriu shpëtohen vetëm me anë të besimit. Kjo ndodh përpara pagëzimit. Megjithatë është e vërtetë që pagëzimi është një shpallje publike e besimit përpara njerëzve dhe Perëndia nuk shikon ujërat e pagëzimit, por shikon zemrën e njeriut.

3. Pjesëmarrja. Kush duhet të pagëzohet? Vetëm besimtari! “Ai që beson dhe është pagëzuar, do të jetë i shpëtuar; por ai që nuk ka besuar, do të jetë i dënuar” (Marku 16:16). Në fillim është besimi, pastaj pagëzimi. Përsëri mund të pyesim: “A duhet të pagëzohet njeriu që të shpëtohet?” Jo, sepse ky Shkrim thotë që ai që nuk beson, do të dënohet. Në qoftë se pagëzimi me ujë do të ishte thelbësor, Zoti do të kishte shtuar këto fjalë: “Ai që nuk është pagëzuar, është i dënuar”. Apostulli Pal, duke u shkruar korintasve, tha: “E falënderoj Perëndinë që nuk kam pagëzuar asnjë nga ju, me përjashtim të Krispit dhe të Gait … Sepse Krishti nuk më dërgoi të pagëzoj, por të predikoj ungjillin, jo me dituri fjale, që kryqi i Krishtit të mos dalë i kotë” (1 Korintasve 1:14, 17). Në qoftë se pagëzimi do të ishte i domosdoshëm për shpëtim, Pali nuk do të ishte mburrur në faktin që kishte pagëzuar kaq pak. Ai thekson qartë se pagëzimi nuk ka të bëjë aspak me Ungjillin (Romakëve 1:16), sepse Krishti e kishte dërguar jo që të pagëzonte, por që të predikonte.

Është e pamundur të pagëzosh një jobesimtar, sepse, nëse ai është jobesimtar përpara se të zhytet në ujë, do të jetë jobesimtar edhe kur të dalë nga ujërat e pagëzimit.

Cili është kufiri i moshës për pagëzim? Disa prindër mendojnë që mosha dymbëdhjetë vjeç është mosha më e re kur duhet të pagëzohet një fëmijë. Por ky gjykim nuk ka themel biblik. Mund të jetë një trashëgim nga zakoni hebre i birësimit. Bibla thekson qartë që pagëzimi është për të gjithë besimtarët, pavarësisht nga mosha apo gjinia.

B. Darka e Zotit.

“Sepse unë mora nga Zoti atë që ju transmetova edhe juve; se Zoti Jezus, në atë natë që po tradhtohej, mori bukën dhe, si falënderoi, e theu dhe tha: ‘Merrni, hani; ky është trupi im që është thyer për ju; bëni këtë në përkujtimin tim’. Gjithashtu, pas darkës, mori edhe kupën, duke thënë: ‘Kjo kupë është besëlidhja e re në gjakun tim; bëni këtë sa herë që të pini, në përkujtimin tim’. Sepse sa herë të hani nga kjo bukë ose të pini nga kjo kupë, ju shpallni vdekjen e Zotit, derisa ai të vijë. Prandaj ai që ha nga kjo bukë ose pi nga kjo kupë e Zotit padenjësisht, do të jetë fajtor i trupit dhe i gjakut të Zotit. Por secili të shqyrtojë vetveten dhe kështu të hajë nga buka e të pijë nga kupa” (1 Korintasve 11:23-28).

1. Zanafilla. Nga Shkrimi i mësipërm mbetet pak fare dyshim se kush e themeloi Darkën e Zotit. Nuk ka ndonjë dëshmi që të tregojë se kjo urdhëresë u mbajt përpara se Zoti Jezus ta përuronte. Ne marrim bukën dhe kupën sikur të ishte nga vetë duart e Tij të çmuara. Teoria që Krishti nuk jetoi kurrë, hidhet poshtë nga Darka e Zotit. Ajo është e Tij dhe vetëm e Atij.

2. Detyrimi. Fjalët “bëjeni këtë” janë një urdhër i Zotit dhe fjala “të gjithë” (Mateu 26:27) mund të përkthehet më mirë “të gjithë ju”. Kjo urdhëresë është për krejt Trupin e Krishtit.

3. Pjesëmarrja.

a. Kush? Askush përveç një fëmije të Perëndisë që është i pagëzuar s’duhet të marrë pjesë në Darkën e Zotit. Ata që u ulën me Të në darkën e fundit, qenë pagëzuar. Pagëzimi është një simbol i fillimit të një jete të re dhe Darka e Zotit është një simbol i mbajtjes së asaj jete.

b. Sa shpesh? Disa kisha e festojnë Darkën e Zotit çdo të dielë, disa njëherë në muaj, disa katër herë në vit dhe disa të tjerë një herë në vit. Disa nuk e festojnë kurrë darkën e Zotit. Cila është mbështetja e Shkrimit për këtë kremtim? “Sa herë të hani nga kjo bukë …” (1 Korintasve 11:26): pra, nuk ka asnjë rregull të vendosur dhe të prerë.

c. Në ç’mënyrë? Disa besimtarë ngatërrohen shumë në lidhje me denjësinë e tyre për të marrë pjesë në Darkën e Zotit, pasi lexojnë 1 Korintasve 11:27-29. Ata vënë re fjalën “padenjësisht” dhe menjëherë kalojnë në mend mëkatet e tyre të kaluara, qëkur janë bërë besimtarë dhe kanë frikë se do të hanë dhe do të pinë dënim për vetveten nëse marrin pjesë. Le të theksojmë që fjala “padenjësisht” është një ndajfolje dhe cilëson fjalën “pi”, që do të thotë të pish në një “mënyrë të padenjë”. Për sa i përket të qenit i denjë, cili prej nesh mund ta quante veten të denjë? Asnjë! Kjo i drejtohet aktit të pjesëmarrjes. Konteksti do të japë një shpjegim të përkryer. Në kishën e hershme mbaheshin “gosti të dashurisë” (Juda 12, CHC) apo agape. Të pasurit sillnin ushqimin e tyre dhe verë, kurse skllevërit e kthyer nuk sillnin gjë. Ndërsa festa përparonte, besimtari i pasur, duke mbajtur ushqimin dhe pijen e tij për vete, së shpejti dehej. Ishte e qartë që skllavi i varfër nuk kishtë asgjë dhe mbetej esëll. Darka e Zotit trajtohej si mbyllja e festës. Besimtari i dehur nuk mund ta vlerësonte Darkën e Zotit. Në dehjen e tij, kupa e Darkës së Zotit nuk ishte gjë tjetër për të veçse një gllënkë tjetër vere. Ai nuk mund ta dallonte trupin dhe gjakun e Zotit, dhe kështu e pinte “padenjësisht”. Ky fakt çoi në shumë vdekje para kohe në Kishën e Korintit: “Për këtë arsye ka në mes jush shumë të dobët e të sëmurë dhe shumë vdesin” (1 Korintasve 11:30).

Nëse i krishteri ndihet i padenjë, kjo është një tregues i mirë që ai është i denjë dhe e kundërta. Më mirë të rrijë larg njeriu që gjen disa cilësi në vetvete për ta bërë atë të denjë që të marrë pjesë në Darkën e Zotit. Tryeza nuk është shtruar për të drejtët, por për të padrejtët, që janë të shfajësuar me anë të besimit.

4. Përbërja. Elementet e Darkës së Zotit janë: buka dhe fryti i hardhisë. Buka ishte pa maja, ashtu siç përdorej në festimin e Pashkës, nga e cila Zoti përuroi Darkën e Zotit.

5. Interpretimi.

a. Transubstancimi. Ky interpretim mbahet lart nga kisha katolike romake që pohon se me anë të shenjtërimit të priftit, buka dhe vera nuk mbeten më të tilla, por bëhen trupi dhe gjaku i vërtetë i Zotit Jezus Krisht. Ky besim thotë që kur Zoti tha: “Në të vërtetë, në të vërtetë po ju them se, po të mos hani mishin e Birit të njeriut dhe të mos pini gjakun e tij, nuk keni jetën në veten tuaj” (Gjoni 6:53), Ai nënkuptonte mishin dhe gjakun e vërtetë të Krishtit, prandaj, mesha është ai rit që e kthen bukën dhe verën në mishin dhe gjakun e vërtetë të Krishtit. Vetëm prifti e pin verën dhe asnjë pikë e gjakut të Krishtit nuk duhet të derdhet. Buka është në formën e një vaferi, kështu që asnjë thërrime e trupit të Tij të mos humbasë. Në përgjigje të kësaj ne pyesim: “Si mundet që Krishti, duke qenë në trupin e Tij të përkryer, të mbante pjesë të trupit të Tij në dorë kur tha: ‘Ky është trupi im’?”

b. Konsubstancimi. Luteranët dhe Kisha e Anglisë besojnë këtë interpretim që thekson se, ndërsa buka mbetet bukë dhe vera mbetet verë, trupi dhe gjaku janë të pranishëm në një kuptim frymëror, trupi dhe gjaku janë të pranishëm vetëm në çastin kur merren, por, kur janë marrë, nuk janë më trupi dhe gjaku i Krishtit.

c. Simbolika. Ky është interpretimi i vërtetë që thotë se buka dhe vera janë vetëm simbole të trupit dhe gjakut të Krishtit, që u flijuan në kryqin e Kalvarit për shlyerjen e mëkateve. “Bëjeni këtë në përkujtimin tim”; festohet në kujtesë të bekuar dhe e gjitha mbaron këtu.

6. Kufizimi. Sa gjatë duhet ta vazhdojë kisha këtë kremtim? Derisa Ai të vijë përsëri. Cila është përgjigjja jonë për tallësin i cili përqesh Ardhjen e Dytë dhe pyet: “Ku është premtimi i ardhjes së Tij?” Ne i drejtohemi Tryezës së Zotit dhe përgjigjemi: “Aty është premtimi i ardhjes së Tij”.

7. Vlerësimi.

a. Vlera e Darkës së Zotit nga ana doktrinore.

(1) Personi i Krishtit.

(a) Njerëzia e Tij (karakteri njerzor). Njerëzia e Tij është aq reale sa edhe Hyjnia e Tij. Simbolet flasin për trupin dhe gjakun e tij të vërtetë dhe është shumë thelbësore që Ai është njerëzor, përderisa shlyerja duhet të jetë në natyrën e atij që mëkatoi (“Krishti vdiq për ne”).

(b) Hyjnia e Tij. Hyjnia e Tij është shprehur në fjalët “Darka e Zotit”. Të gjithë titujt e Hyjnisë janë në këtë fjalë: “Zot”.

(2) Puna e Krishtit.

(a) Vdekja e Tij. Elementet e Darkës së Zotit e paraqesin këtë fakt, sespe trupi dhe gjaku janë së bashku në jetë, por ndahen në vdekje.

(b) Ringjallja dhe ardhja e Tij e dytë. “Derisa unë të vij” nuk do të thotë: “derisa unë të vij nga varri”, por “derisa unë të vij nga qielli”.

(3) Udha e shpëtimit.

(a) Vë në dukje fajin dhe pafuqishmërinë tonë.

(b) Thekson zëvendësimin (“I thyer për ju”).

(d) Shpall që dhurata e shpëtimit duhet të pranohet (“Merrni, pini dhe hani”).

b. Vlera e Darkës nga ana e përkushtimit tonë vetjak.

(1) Vijmë me rrëfim.

(2) Vijmë me lutje.

(3) Vijmë me shenjtërim.

(4) Vijmë me përulësi.

(5) Vijmë me falenderim.

(6) I gjithë njeriu është i përfshirë.

(a) Veshë për të dëgjuar ftesën e Tij.

(b) Sy për të parë simbolet e saj.

(d) Goja ha elementet.

(e) Trupi që e përvetëson elementin, pra ky bëhet pjesë e jona.

c. Vlera praktike e Darkës së Zotit.

(1) Ajo është një burim dëshmie.

(2) Darka është një burim fuqizimi për besimin.

(3) Ajo është një burim që nxit dashurinë tonë ndaj Tij.

(4) Darka e Zotit është një burim për nxitjen e dashurisë ndaj njëri-tjetrit.

(5) Kjo darkë është një burim që nxit bashkësi. Kjo bashkësi është me njëri-tjetrin, rreth Tryezës së Zotit, duke qenë Krishti qendra.

(6) Darka e Zotit është një burim i nxitjes së shenjtërisë.

d. Vlera e darkës nga ana profetike. Në qoftë se Zoti Jezus nuk do të vijë për herë të dytë, pse ta festojmë Darkën e Zotit? Ai po vjen! Mbani mend se si përgjigje për ata që pyesin “Ku është premtimi i ardhjes së Tij?”, ne i drejtohemi Darkës së Zotit.